Voor mensen met autisme is het vaak een uitdaging om zich staande te houden in een werkomgeving. Omdat zij prikkels anders waarnemen en verwerken, raken ze sneller overprikkeld en reageren ze soms anders dan collega’s verwachten. Dat kan leiden tot onderlinge conflicten, stress, overbelasting of zelfs uitval. Veel werkgevers willen wel ruimte bieden aan medewerkers met autisme, maar weten vaak niet goed hoe zij dat kunnen doen. Ze denken dat autisme vooral ‘iets van de persoon zelf’ is en beseffen niet altijd hoe de omgeving het verschil kan maken. In een veilige, begripvolle werkomgeving verdwijnen beperkingen naar de achtergrond en komen kwaliteiten tot bloei.

Denken in mogelijkheden

Ik heb dit zelf ervaren met onze zoon. Zijn grote droom is dierenarts worden. Toen hij op zestienjarige leeftijd de mogelijkheid kreeg om bij een dierenarts te helpen, leek dat een unieke kans. Als ouders waren we dolblij dat hij wist wat hij wilde en zijn droom kon realiseren.

Tijdens een rondleiding door de dierenartspraktijk sloeg mijn blijdschap echter even om in zorg. In de sterilisatieruimte werd verteld dat het ontsmetten van de handen voor iedereen verplicht was. Ik wist dat dit voor mijn zoon onmogelijk was door zijn autisme. De dierenarts merkte mijn reactie op en vroeg wat er aan de hand was.

Daarop nam mijn zoon het woord en antwoordde eerlijk: “Dat is een autisme-dingetje van mij — ik kan mijn handen niet met ontsmettingsmiddel wassen.” De dierenarts reageerde rustig en begripvol: “Goed dat je het zegt, dat is geen probleem. Dan bekijken we wat er wél kan.”

Samen zoeken naar balans

De sleutel tot succes ligt dus in het luisteren zonder oordeel en het helder krijgen van ondersteuningsbehoeften. Dit begint bij open communicatie: in gesprek gaan met elkaar en samen ontdekken wat nodig is om te kunnen functioneren.

Het is daarbij belangrijk om te beseffen dat iedere persoon met autisme uniek is. De ondersteuningsbehoeften verschillen per persoon, het gaat dus om het bieden van maatwerk. Soms is een kleine aanpassing al genoeg: een rustige werkplek, een overzichtelijke planning of één vast aanspreekpunt. Het gaat niet altijd om méér begeleiding, maar om passende begeleiding.

Om duidelijk te krijgen welke begeleiding passend is, is belangrijk dat werknemer én werkgever beiden hun verantwoordelijkheid nemen. Voor de werknemer gaat het om het krijgen van inzicht wat hij of zij nodig heeft en dat durven te benoemen. Voor de werkgever gaat het om de bereidheid met een andere bril te kijken en flexibel en creatief te denken bij het zoeken naar oplossingen. Soms is het zinvol om hiervoor een externe persoon in te schakelen als er nog onvoldoende inzicht is in de behoeften en/of mogelijkheden.

Door regelmatig te evalueren en af te stemmen, groeit wederzijds begrip. Naarmate de medewerker zich veiliger en meer gezien voelt, nemen de ondersteuningsbehoeften vaak vanzelf af en worden de kwaliteiten van een werknemer met autisme zichtbaar: zorgvuldigheid, loyaliteit, oog voor detail en een groot verantwoordelijkheidsgevoel.

Van beperking naar kracht

Terug naar onze zoon: inmiddels is het zeven jaar geleden dat hij bij de dierenarts begon. Tijdens zijn studie diergeneeskunde kwam hij erachter dat er geen alternatief is voor het gebruik van ontsmettingsmiddel. Omdat hij nu begrijpt waarom dit nodig is, kan hij zich over zijn weerstand heen zetten.

Het voorbeeld van onze zoon laat zien hoe belangrijk het is om zonder oordeel met elkaar in gesprek te gaan. Door begrip te tonen en aan te sluiten op iemands behoeften, groeit wederzijds vertrouwen. De beperkingen verdwijnen naar de achtergrond, en de kwaliteiten van autisme komen naar voren.

Een win-winsituatie voor werknemer én werkgever

Wilt u weten hoe uw medewerker met autisme duurzaam inzetbaar wordt? Neem dan contact op met Autikracht voor een vrijblijvend gesprek.